Das war ein mal… Dingen veranderen, en dat gaat soms sneller dan je het bij kunt houden. Gedurende de laatste jaren hebben we van talloze dingen in Berlijn afscheid moeten nemen. Leuke koffiezaakjes, kleine Kneipes, mooie restaurants, winkeltjes, mooie markten, toffe evenementen en zelfs een heel vliegveld! Sommige dingen zijn bijzonder moeilijk om afscheid van te nemen, omdat ze zo leuk waren, of heel typerend voor Berlijn. Op deze pagina heb ik een doorlopend Im Memoriam-hoekje ingericht voor al die mooie tips, al die mooie dingen, die ooit Berlijn Berlijn maakten.
Deze pagina wordt voortdurend bijgewerkt. Heb jij mooie herinneringen? Is jouw favoriete hotel, bar, club of restaurant ook verdwenen? Deel je mooiste herinneringen in de comments!
Vliegveld Tegel (TXL) – Jarenlang was Tegel het meest iconische vliegveld van Berlijn: overzichtelijk, chaotisch en onmiskenbaar jaren zeventig. Voor velen het begin of einde van talloze Berlijn-avonturen. Sinds de opening van BER in 2020, is TXL definitief gesloten.
Ik nam afscheid van Tegel met een fotoserie, die kun je hier bekijken.
9-Euro Ticket –
Musea:
Cold War Black-Box Checkpoint Charlie – De Cold War Black Box was een tijdelijk museum vlak bij Checkpoint Charlie in Berlijn. Het platte, zwarte gebouw stond in het teken van de Koude Oorlog bij Checkpoint Charlie en toonde authentieke objecten, films en documenten uit de periode 1945–1990. De openlucht-tentoonstelling belichtte onder meer spionage, de wapenwedloop en de voortdurende dreiging van een nucleaire oorlog. Ook was er een strandbar naast, Charlie’s Beach Bar, met street food en muziek. De Black Box opende in 2012 als voorlopige expositieruimte, in afwachting van een groter museum. Dat is er nooit gekomen. In 2025 werd het definitief gesloten.
Buchstabenmuseum – Een prachtig museum dat in Berlijn van locatie naar locatie zwierf. Tentoongesteld waren letters uit het straatbeeld, vaak lichtreclame op bouwen. Als laatste zaten ze vlakbij S-bahnhof Bellevue, onder de S-bahn-bogen. Deze ode aan deze letterkunst, maar ook aan typografie en het Berlijnse straatbeeld, is helaas in oktober 2025 voorgoed gesloten. Ze spreken van een heropening in de toekomst op een andere locatie, maar dat blijft natuurlijk een vraagteken.
Evenementen
De Biermeile – De Biermeile was een jaarlijks terugkerend bierfestival waar honderden brouwerijen uit binnen- en buitenland samenkwamen. Langs de Karl-Marx-Allee werd dagenlang geproefd, gefeest en gesjouwd met bierglazen in de langste Biergarten ter wereld. Wat hebben Kees en ik daar een lol gehad en mooie avonden doorgebracht. Een groots evenement dat in 2019 voor het laatst plaatsvond, vanwege de gestegen kosten.
Een impressie van de Biermeile in Berlijn kun je hier bekijken: Biermeile
Berlin Village Market in Neue Heimat (RAW Gelände)
De Berlin Village Market bracht streetfood, design en muziek samen op één plek. Lokale makers en internationale keukens zorgden voor een levendige marktsfeer. Een tijdelijk maar memorabel evenement dat veel bezoekers trok.
Winkels
Ostpaket, Kaufhaus des Ostens – Ostpaket was een ode aan producten uit de voormalige DDR, van snacks tot nostalgische klassiekers. Een winkelconcept dat speelde met herinneringen, humor en Oost-Duitse identiteit. Ze sloten net voor de corona-pandemie.
Verdwenen Hotels:
- Novotel Tiergarten
- Savoy Berlin
- Ellington Hotel Berlin
- Kudamm 101
Bars, Biergärten & Clubs:
- The Oscar Wilde Irish Pub – Friedrichstrasse 112A, Mitte
- BilderBuch Cafe – Akazienstraße 28, Schöneberg
- Linda Carell – Rhinower Strasse 3, Prenzlauer Berg
- Lange Nacht – Weisestrasse 8, Neukölln
- Griesmühle – Sonnenallee 221
- Kurhaus Ponte Rosa – Kreuzbergstraße 42b, Schöneberg
- Emils Biergarten – Berliner Strasse 80-82, Pankow
Koffie- en ontbijtzaakjes
Happy Baristas – Happy Baristas was een geliefde koffiespot in Friedrichshain, waar goede espresso, overheerlijk brood en een relaxed buurtsfeertje samenkwamen. Een plek waar je net zo makkelijk even snel koffie haalde als uren bleef hangen met je laptop. Eén van die typische Berlijnse cafés die stilletjes verdwenen zijn.
Roamers – Whooo! Voor ontbijt bij Roamers kon je me op elk moment van de nacht wakker maken. Knapperig huisgemaakt brood met smeuige avocado en een pocheerd eitje, heuvos rancheros of een heerlijke schotel met zwarte bonen en salsa? Té lekker! Helaas heeft Roamers na de corona-ellende, de extreme huurverhogingen in Neukölln niet overleefd. R.I.P. :(
Soup Kultur – Ooit dé plek om snel even een hele lekkere warme soep op te halen. Ze hadden diverse locaties in Berlijn, zoals in Mitte en Prenzlauer Berg. Ik zal de overheerlijke curry-gember-pompoensoep van deze leuke zaak niet vergeten.
Restaurants:
Neta – Mexican Street Food – Neta serveerde Mexicaans streetfood met een moderne twist, zonder al te streng vast te houden aan traditie. Burrito’s, quesadilla’s en salades stonden centraal en in de zomer was Neta ook te vinden op Berlijnse streetfoodmarkten.
Laatste adres: Schönhauser Allee 44, Prenzlauer Berg
Hello Good Pie – Hello Good Pie stond bekend om zijn ambachtelijke Britse pies en creatieve toppings. Een fijne plek voor comfortfood zonder poespas, waar kwaliteit en eenvoud hand in hand gingen. Ze sloten in 2019. Laatste adres: Falkensteinstraße 19, Kreuzberg.
Mogg – In de voormalige Joodse meisjesschool in Mitte zat Mogg, een bescheiden restaurant met Jiddische en Israëlische klassiekers. Vooral de pastrami-sandwich was legendarisch en trok liefhebbers van ver buiten de buurt. Ze sloten in 2023.
Laatste adres: Auguststraße 11–13, Mitte
Djimalaya – Djimalaya was een Midden-Oosterse hotspot in Mitte met hummus in de hoofdrol. Israëlische en Libanese invloeden kwamen samen in een toegankelijke kaart met grillgerechten, salades en rijk belegde hummus. Laatste adres: Invalidenstraße 159, Mitte
Com Viet – Van buiten onopvallend, van binnen een kleine Vietnamese oase. Com Viet stond bekend om zijn warme salades, overheerlijke curry’s en vriendelijke prijzen. Een van de nog ‘gewone’ restaurantjes zonder poespas.
Laatste adres: Münzstraße 3, Mitte
Miyaki Sushi – Miyaki Sushi Lounge was een vaste waarde in Friedrichshain voor snelle, betaalbare sushi van goede kwaliteit en het restaurant in Berlijn waar ik eten ging halen, op de eerste avond dat ik in Berlijn was komen wonen (2013).
Laatste adres: Boxhagener Straße 121, Friedrichshain
Lode & Stijn – Twee Nederlanders die Berlijn veroverden met verfijnde gerechten en bijzondere wijnen. Lode & Stijn combineerde klassieke Duitse invloeden met creativiteit en vakmanschap.
Laatste adres: Lausitzer Straße 25, Kreuzberg
Molinari & Ko – Molinari & Ko was een warme, ongedwongen plek waar seizoensgebonden koken centraal stond. Perfect voor een lange lunch of een ontspannen middag op het terras.
Laatste adres: Riemannstraße 13, Kreuzberg
Santa Maria Eastside – Bij Santa Maria draaide alles om Mexicaans eten met een hip randje. Taco Tuesdays en margarita happy hours maakten het een populaire spot in Kreuzberg.
Laatste adres: Oranienstraße 170, Kreuzberg
Let It Be – Let It Be was een volledig vegan restaurant met comfort foodklassiekers als burgers, mac ’n cheese en crêpes. Groot, vullend en uitgesproken – ook voor niet-veganisten aantrekkelijk.
Laatste adres: Treptower Straße 90, Neukölln
Pappa e Ciccia – Een zonnig terras, Aperol Spritz en goede pasta: Pappa e Ciccia was een klassieker in Prenzlauer Berg. Ideaal voor een ongecompliceerd Italiaans diner.
Laatste adres: Schwedter Straße 18, Prenzlauer Berg
Trattoria Felice – Trattoria Felice was een traditionele Italiaan met rood-wit geblokte tafelkleden en familievriendelijke sfeer. De truffelpasta, geflambeerd in een Parmezaanse kaas naast je tafel, was het spektakelstuk.
Laatste adres: Lychener Straße 41, Prenzlauer Berg